
Photo: The railway station of Brallos in 1914-1918. Picture postcard reproduced with the kind permission of A. Karamitsos Auction House , 34 Tsimiski street, 54623 Thessaloniki, Greece. Τo 1904 στο τοτε Ελληνικο κρατος, αρχισε η κατασκευη σιδηροδρομικης γραμμης μηκους 441 χλμ. που θα ενωνε τον Πειραια με το Δεμερλι (Παλαιοφαρσαλο) και το χωριο Παπαπουλι στα τοτε Ελληνοτουρκικα συνορα. Για το σκοπο αυτο συστηθηκε η “Εταιρεια Σιδηροδρομου Πειραιως – Δεμερλι – Συνορων” που ανεθεσε τη κατασκευη της γραμμης στη Γαλλικη εταιρεια Βatignolles Η γραμμη εφθασε στο Παπαπουλι το 1909. Αντικειμενικος σκοπος ηταν η συνδεση με τα σιδηροδρομικα δικτυα της Μακεδονιας και ειδικα με αυτο της γραμμης Θεσσαλονικης - Μοναστηριου. Σαν σημειο συνδεσης των δυο δικτυων επιλεχθηκε το Πλατυ. Την κατασκευη της γραμμης απο το Παπαπουλι μεχρι το Πλατυ, ανελαβε το Ελληνικο κρατος που το 1914 εξαγορασε τη Γαλλικη Εταιρεια αντι του ποσου των 13.000.000 φραγκων. Τα εργα της γραμμης μηκους 89 χιλ. ξεκινησαν και απο τα δυο σημεια (Παπαπουλι – Πλατυ) και συνολικα στοιχισαν 12.000.000 φραγκα. Μετα απο μεγαλες καθυστερησεις η συνδεση αυτη πραγματοποιηθηκε στις 26 Μαιου 1916, στο σιδηροδρομικο σταθμο του Λιμπανοβου (Αιγινιο), αλλα ενεργοποιηθηκε το 1918, μετα το τελος δηλαδη του Α’ Παγκοσμιου πολεμου. Επειδη το Πλατυ αποτελουσε στρατηγικο σημειο, κατασκευαστηκαν σ’ αυτον εγκαταστασεις οπως σταθμος επιβατων, μηχανοστασιο, αποθηκες εμπορευματων αλλα και πολλες κατοικιες σιδηροδρομικων. Ολα τα κτισματα διασωζονται σχεδον στην αρχικη τους μορφη και ειναι της δεκαετιας 1910-1920, με πιο καλοδιατηρημενο το κτιριο του αρχικου σταθμου επιβατων, που σημερα λειτουργει σαν καφεζυθεστιατοριο. Το καινουργιο κτιριο κτιστηκε τη δεκαετια του ’50 διπλα ακριβως στο παλιο και “εκσυγχρονιστηκε” τελευταια με μεταλλικες και τσιμεντενιες κατασκευες. Στον κηπο του σιδηροδρομικου σταθμου υπηρχε ο ταφος 3 παλληκαριων που επεσαν στη μαχη του Πλατεος που εγινε για την καταληψη της σιδηροδρομικης γεφυρας του Λουδια. Πανω απο τον ταφο, ο Κων/νος Μαζαρακης - Αινιαν τοποθετησε μνημειο με μαρμαρινο σταυρο, που καποιοι – αγνωστο για ποιους λογους - το μετεφεραν και το εγκατελειψαν το 1960, μεσα σ’ ενα αγροκτημα πισω απο το κτιριο επιβατων. Οταν εγινε η συνδεση της γραμμης Παπαπουλιου - Πλατεος, κατασκευαστηκαν και ενδιαμεσοι σταθμοι οπως της Κατερινης του Κολινδρου και του Αιγινιου. Απο αυτους ξεχωριζει ο σιδηροδρομικος σταθμος της Κατερινης. Αποτελειται απο δυο κτιριακα συγκροτηματα επιβατων, εκ των οποιων το ενα κατασκευαστηκε μεταξυ 1910 – 1915, και το αλλο το 1949. Στον σταθμο κατασκευαστηκαν επισης πολλες εγκαταστασεις, οπως μηχανοστασιο ατμαμαξων, και συγκροτηματα αποθηκων και κατοικιων. Τα περισσοτερα κτισματα των εγκαταστασεων αυτων καταστραφηκαν το 1944. Το μοναδικο κτισμα που διασωθηκε ειναι αυτο της παλιας αποθηκης εμπορευματων που σημερα στεγαζει τα γραφεια του συνδεσμου σιδηροδρομικων “Λαρισαικος” Μετα το τελος του Β’ Παγκοσμιου πολεμου, η σιδηροδρομικη συνδεση Θεσσαλονικης – Κατερινης διακοπηκε για να αποκατασταθουν οι ζημιες που προκληθηκαν απο τους βομβαρδισμους των Γερμανων. Τα επισημα εγκαινια της επαναλειτουργιας της γραμμης εγιναν στις 7 Αυγουστου 1949, στον σιδηροδρομικο σταθμο της Κατερινης. Απο τα κτιριακα συγκροτηματα, τα οποια αναμφιβολα αποτελουν “μνημεια” της βιομηχανικης και τεχνολογικης μας κληρονομιας, ειναι το εργοστασιο εμποτισμου στρωτηρων της Κατερινης, που βρισκεται διπλα ακριβως στο κτιριο επιβατων του σταθμου. Κατασκευαστηκε το 1920 και λειτουργει αδιακοπα μεχρι σημερα. Μετα το Β’ Παγκοσμιο πολεμο εξοπλιστηκε με μηχανηματα γερμανικης τεχνολογιας. Απασχολει 25 ατομα ως υπαλληλικο και εργατικο δυναμικο και ειναι το τελευταιο ατμοκινητο εργοστασιο σε λειτουργια σ’ ολοκληρη την Ευρωπη.
 
Photo 1: The railway station of Schimatari in 1914-1918. Postcard reproduced with the kind permission of Postcardman.Net,, Alexandre Przopiorski. P.O.B. 6050, F-69411 Lyon, France. Photo 2: The railway station of Thives in 1914-1918. Postcard reproduced with the kind permission of Postcardman.Net , Alexandre Przopiorski. P.O.B. 6050, F-69411 Lyon, France. |