Industrial railway lines in Thessaloniki
1865 - 2006
To the memory of Dimitris Koutelides 1961 - 2000 |
Societe Anonyme Industrielle et Commerciale de Salonique. Allatini S.A. |
Το μεγαλυτερο Βιομηχανικο σιδηροδρομικο δικτυο που στρωθηκε στη Θεσσαλονικη, κατασκευαστηκε απο τα πλινθοκεραμοποιεια της Εταιρειας Αλλατινι που ιδρυθηκε το 1880, στο χωρο που περικλειουν σημερα οι δρομοι Μαρκου Μποταρη, Δελφων, Ορεστου και Ανδρουτσου. Απο το 1897 μαζι με το Μυλο Αλλατινι, αποτελεσαν την “Ανωνυμη Βιομηχανικη και Εμπορικη Εταιρεια Θεσσαλονικης” (Societe Anonyme Industrielle et Commerciale de Salonique). Με τις πολλες διακλαδωσεις των γραμμων που στρωθηκαν, συνδεθηκαν το εργοστασιο, με τη περιοχη των Καπουτζηδων, απο οπου τα βαγονετα εφερναν τον αργιλλο που αποτελουσε την πρωτη υλη, καθως και με το λιμανακι του σημερινου Ναυτικου Ομιλου, οπου γινοταν η φορτωση των κεραμιδιων και των τουβλων σε πλοια. Επισης υπαρχουν αναφορες, συμφωνα με τις οποιες οι γραμμες του Αλλατινι, εφθαναν μεχρι την περιοχη της Μικρας και οι οποιες διατηρηθηκαν μεχρι το 1950. Η γραμμη που οδηγουσε στο λιμανακι του Ναυτικου Ομιλου, ηταν στρωμενη μεχρι το 1956, πανω σε υπερυψωμενο αναχωμα, στη μεση της οδου Παπαναστασιου. Στις 21 Σεπτεμβριου 1936, το εργοστασιο καταστραφηκε απο πυρκαγια και το 1939 ξανακτιστηκε στη περιοχη του σημερινου αλσους της Νεας Ελβετιας, χωρις ομως να κατασκευαστει σιδηροδρομικο δικτυο. Κατα τη διαρκεια του Β’ Παγκοσμιου πολεμου, το εργοστασιο ανεστειλε τη λειτουργια του. Μετα το τελος του πολεμου, συνεχισε τη λειτουργια του, απο το 1964 ομως το κεραμοποιειο λειτουργησε πλεον ως ανεξαρτητη εταιρεια με την επωνυμια “Κεραμεια Αλλατινι”. O αλευρομυλος των αδελφων Allatini διεθετε και αυτος ενα μικρο δικτυο σιδηροδρομικων γραμμων Decauville για τις αναγκες μεταφορας των αλευρων στην προκυμαια που ευρισκονταν μπροστα απο τον μυλο. |
Ο παλαιος αλευρομυλος Αllatini. Copyright: Thessaloniki History Center | ![]() |
O νεος αλευρομυλος Allatini. Copyright: Thessaloniki History Center | ![]() |
| The construction of the port. Η κατασκευη του λιμανιου και της νεας παραλιας |
Το 1900 – 1902 κατασκευαστηκε σιδηροδρομικη γραμμη Decauville, που ξεκινουσε απο τα νταμαρια της Ευαγγελιστριας, και αφου διεσχιζε την οδο Εθνικης Αμυνης (Χαμηδιε), και την παραλιακη Λεωφορο Νικης, εφθανε στο λιμανι. Με βαγονετα που εσυραν ατμομηχανες, γινοταν η μεταφορα πετρας για τα εργα κατασκευης των προβλητων του λιμανιου. Το 1917 προεκταθηκε η υπαρχουσα τροχιοδρομικη γραμμη μεχρι τα προαναφερθεντα νταμαρια, γιατι πλεον στο λιμανι ειχαν αρχισει οι εργασιες επεκτασης στις προβλητες του. Η γραμμη ακολουθησε την ιδια διαδρομη με αυτη που ειχε στρωθει 15 χρονια νωριτερα. Στη περιοχη της Τριανδριας υπηρχαν δυο λατομεια απο τα οποια εβγαινε η πετρα που χρησιμοποιηθηκε το 1938 - 1939 για την επεκταση της Νεας παραλιας της Θεσσαλονικης. Διπλα ακριβως στα λατομεια, υπηρχε ρεμα, μεσα στο οποιο στρωθηκε σιδηροδρομικη γραμμη απο την εταιρεια Τροχιοδρομων Θεσσαλονικης. Η διαδρομη της γραμμης αυτης ξεκινουσε απο τα λατομεια, διεσχιζε τη γεφυρα του ρεματος κοντα στην Υφανετ, διεσχιζε ενα τμημα της Παπαφη και αφου εστριβε αριστερα εφθανε στον Αγιο Φανουριο, και απο εκει μεσω των οδων Ρηγα Φεραιου και Αθανασιου Διακου, εφθανε στη παραλια, οπου γινοταν η εκφορτωση της πετρας απο τα ειδικα βαγονετα. Μια ατμομηχανη χωρις σκεπαστρο στη θεση του οδηγου εσυρε σε καθε δρομολογιο 10 βαγονετα. Γινοταν 3 δρομολογια καθε μερα. Σε καθε βαγονετο φορτωνονταν 2 μεγαλα κομματια πετρας, που χρησιμοποιουντο για τη κατασκευη των μπλοκιων της παραλιας. Αργοτερα αφου ολοκληρωθηκε η πρωτη φαση, στα βαγονετα φορτωνονταν μικρες πετρες και χωμα που εκφορτωνονταν στον ενδιαμεσο χωρο μεταξυ της ακτης και της νεας προβλητας. Οι περισσοτεροι εργαζομενοι στο εργο αυτο, καταγονταν απο το Χορτιατη. Μια διακλαδωση της γραμμης αυτης, κατασκευαστηκε μεσα στο ρεμα της σημερινης οδου Καυταντζογλου και εφθανε μεχρι τη Νεα παραλια. Τα εργα επεκτασης της νεας παραλιας συνεχιστηκαν μεχρι το 1940 και διεκοπησαν με την εναρξη του πολεμου. Μετα την αποχωρηση των Γερμανων απο τη Θεσσαλονικη, το δικτυο αυτο κυριολεκτικα λεηλατηθηκε, απο εργολαβους και ιδιωτες.
Photo: Thessaloniki early 1900. The construction of the port. Postcard reproduced with the kind permission of A. Karamitsos Auction House, 34 Tsimiski street, 54623 Thessaloniki, Greece. Tel: 0030-310-264366, Fax: 0030-310-274031. Copyright: A. Karamitsos Auction House, Thessaloniki.
Photo: Thessaloniki 1916. The port and the customs house. Picture postcard reproduced with the kind permission of A. Karamitsos Auction House, 34 Tsimiski street, 54623 Thessaloniki, Greece. Tel: 0030-310-264366, Fax: 0030-310-274031. Copyright: A. Karamitsos Auction House, Thessaloniki.
|



